Poniższy tekst składa się z 4 części:
1. Publicystycznej, w której wyrażam swoją opinię na temat przygotowania uchwały, w której usunięto zapis z Programu współpracy z organizacjami pozarządowymi o treści:
W przypadku stwierdzenia braków formalnych, Komisja wzywa do ich uzupełnienia lub wniesienia poprawek w terminie 5 dni roboczych od daty pisemnego (pocztą tradycyjną, elektroniczną, faksem) lub telefonicznego powiadomienia. Po bezskutecznym upływie terminu na uzupełnienie braków oferta nie podlega dalszej ocenie. Do oceny merytorycznej dopuszcza się wyłącznie oferty spełniające wymogi formalne.
2. Faktograficznej w której przypominam
a) procedowanie tego programu od listopada 2019 roku do stycznia 2020
oraz
b) o zmianach, jakie zachodziły w interesującym nas programie w latach 2010 – 2020
3. Krótkie podsumowanie
4. Załączniki wszystkich uchwał z lat 2010-2020, dotyczące Programu współpracy Gminy Wschowa z organizacjami pozarządowymi oraz treść moich wpisów facebookowych, które poprzedzały poniższy artykuł wraz z zestawieniem kwot, jakie w latach 2011-2020 miały do dyspozycji w gminie Wschowa organizacje pozarządowe. Ostatni załącznik to Program współpracy miasta Gdańsk z organizacjami pozarządowymi w 2020 roku.
CZĘŚĆ I
Tykająca bomba
Kiedy burmistrz po raz pierwszy zdecydował się przedstawić Program współpracy Gminy Wschowa z organizacjami pozarządowymi, nie posiadał już pewnej większości w Radzie Miejskiej. Na początku listopada odszedł z koalicji rządzącej radny Piotr Buczek. Niecałe dwa miesiące wcześniej koalicję opuściła radna Katarzyna Owoc-Kochańska. Jak się później okaże te decyzje dwojga radnych utrudnią rządzącym głosowanie nad budżetem na 2020 rok, nad Programem współpracy z organizacjami, a 30 grudnia w ogóle nie odbędzie się sesja z powodu braku wystarczającej liczby radnych, co poskutkuje tym, że gmina straci dofinansowanie na wymianę kotłów. Jednak zanim to się stało, burmistrz zwołał 18 listopada konferencję, na której informował o założeniach budżetu na 2020 rok. Wtedy to organizacje pozarządowe dowiedziały się, że w planach jest zmniejszenie środków o 50% na ich działalność (3 dni wcześniej, bo 15 listopada na stronie gminy pojawiło się zaproszenie dla organizacji pozarządowych na konsultacje w sprawie programu współpracy, w którym te zmniejszone kwoty już widniały). Była to dość precedensowa sytuacja, ponieważ tak niskiej kwoty urząd nie przeznaczył na ten cel od co najmniej 2011 roku.
Burmistrz na konferencji szczegółowo omawiał koncepcję nowego budżetu. Wszystko było w miarę przejrzyste poza brakiem jednej informacji. Otóż burmistrz informował, że zostaną zmniejszone środki dla stowarzyszeń i klubów sportowych, ale nie informował, że jednocześnie w programie współpracy z organizacjami pozarządowymi wykreślił punkt, który pozwalał organizacjom poprawiać błędy formalne.
Burmistrz na konferencji twierdził, że wszystkie plany budżetowe, łącznie z podniesieniem podatków lokalnych są podyktowane decyzjami rządu. Rząd zrzucił – mówił burmistrz – część swoich zobowiązań wyborczych na samorządy, a samorządy nie mają na to pieniędzy, muszą więc ciąć koszty. Jakkolwiek nie oceniać tych decyzji burmistrza oraz uzasadnienia, które przedstawił mieszkańcom, nic nie wskazywało na to, aby rząd zmusił również samorząd i burmistrza do tego, aby ten wykreślił zapisy z programu współpracy z organizacjami pozarządowymi. Zapewne gdyby to była wina rządu, burmistrz nie zapomniałby o tym wspomnieć.
Można by nawet powiedzieć, że wobec wszystkich grup mieszkańców burmistrz przedstawiał swoje plany w sposób przejrzysty – wobec tych, którzy liczyli na nową edycję Wschowskiego Budżetu Obywatelskiego (mówił, że taka się nie odbędzie), wobec mieszkańców (mówiąc, że gmina się zadłuży), wobec przedsiębiorców (mówiąc, że wzrosną podatki lokalne). Tylko organizacje pozarządowe nie dowiedziały się całej prawdy.
Oczywiście to sformułowanie, że organizacje pozarządowe nie poznały całej prawdy zawiera pewien błąd. Z jednej strony od samego początku na stole leżała uchwała Programu współpracy z organizacjami pozarządowymi, z której usunięto ważny zapis. Każdy mógł do niej zajrzeć, porównać uchwałę z roku poprzedniego i zwrócić uwagę, że uchwały się zdecydowanie różnią. A więc, trzeba przyznać, że burmistrz o tym nie mówił, ale projekt tej uchwały był powszechnie dostępny i nikomu tego dostępu nikt nie bronił. Jednak, jak pokażę w dalszej części tekstu, od 10 lat żaden burmistrz nie wykreślał żadnego zapisu z tego programu. A sam fakt, że zmniejszono środki na organizacje pozarządowe, w mojej ocenie, wymagało dopowiedzenia zainteresowanym, że nie tylko będzie mniej środków, ale również zmieniły się reguły pracy komisji. Wtedy wszystko byłoby jasne i przejrzyste.
Co więc skłoniło burmistrza do wyrzucenia tego punktu z Programu współpracy Gminy Wschowa z organizacjami pozarządowymi w 2020 roku? Jeżeli nie był to rząd PiS, to kto?
Oczywiście burmistrz ma prawo do kreowania swojej, autorskiej, lokalnej polityki. Może uciąć pieniądze na organizacje pozarządowe, obniżając środki nawet do 10 tysięcy i wprowadzić jeszcze więcej zmian do Programu współpracy z organizacjami pozarządowymi, ale musi to być przejrzyste, tak przejrzyste, aby każdy kto zechce brać udział w tej zabawie, wiedział dokładnie na jakich warunkach ta zabawa funkcjonuje. Nawet jeżeli do ostatniej sesji, czyli styczniowej, na której ten program w końcu został uchwalony, nikt nie zwrócił uwagi na to, że program został pozbawiony istotnego punktu, należało przed głosowaniem poinformować radnych. Zapytać ich, czy wiedzą o tym, że w tym programie tyka bomba. Bo przecież burmistrz, jak i jego otoczenie identyfikują się z tzw. demokratyczną opozycją, Rozumiem, że w związku z tym domagają się podobnie, jak opozycja przejrzystości w sferze publicznej, uczciwości, trzymania się reguł, które są jednakowe dla wszystkich.
Można oczywiście uznać, że skoro burmistrz wyciął punkt z programu, nikt o tym nie wiedział, to i tak na końcu wszystkie organizacje miały równe szanse. Niekoniecznie. Jeżeli nikt o tym nie wiedział poza burmistrzem, to rodzą się wątpliwości, czy ten konkurs rzeczywiście został przeprowadzony w sposób uczciwy, czy wszyscy nie mieli tej wiedzy, czy tylko część organizacji? Tego się już nie dowiemy, ale doprowadzenie do takiej sytuacji, że można mieć wątpliwości w tej sprawie, budzi sporo zastrzeżeń co do całej procedury.
CZĘŚĆ II
A. Historia programu współpracy Gminy Wschowa z organizacjami pozarządowymi od 15.11.2019 do 23.01.2020
Program współpracy Gminy Wschowa z organizacjami pozarządowymi w 2020 roku po raz pierwszy pojawił się 15 listopada 2019 roku. Wtedy też, na stronie gminawschowa.pl, opublikowano zaproszenie do udziału w konsultacjach społecznych w sprawie projektu uchwały Programu. Udostępniono również projekt uchwały, który można przeczytać nawet dzisiaj i dowiedzieć się z niego, że różni się od ubiegłorocznego. Zmieniły się nie tylko kwoty dotacji (bo one w ostatnich latach zmieniały się dość systematycznie, z tą różnicą, że dotychczas rosły, a tym razem zmalały), ale również wykreślono zapis o możliwości poprawiania błędów formalnych. Nikt jednak nie zwrócił na to uwagi. A podczas konsultacji urzędnik nie informował organizacji pozarządowych, że wykreślono istotny zapis z programu o treści:
W przypadku stwierdzenia braków formalnych, Komisja wzywa do ich uzupełnienia lub wniesienia poprawek w terminie 5 dni roboczych od daty pisemnego (pocztą tradycyjną, elektroniczną, faksem) lub telefonicznego powiadomienia. Po bezskutecznym upływie terminu na uzupełnienie braków oferta nie podlega dalszej ocenie. Do oceny merytorycznej dopuszcza się wyłącznie oferty spełniające wymogi formalne.
Warto wiedzieć, że powszechnie konsultacje społeczne rozumie się w ten sposób, cytat z https://poradnik.ngo.pl/konsultacje
,,Konsultacje społeczne to proces, w którym przedstawiciele władz (każdego szczebla: od lokalnych po centralne) przedstawiają obywatelom swoje plany dotyczące np. aktów prawnych (ich zmiany lub uchwalania nowych), inwestycji lub innych przedsięwzięć, które będą miały wpływ na życie codzienne i pracę obywateli. Konsultacje nie ograniczają się jednak tylko do przedstawienia tych planów, ale także do wysłuchania opinii na ich temat, ich modyfikowania i informowania o ostatecznej decyzji.
Konsultacje społeczne to sposób uzyskiwania opinii, stanowisk, propozycji itp. od instytucji i osób, których w pewien sposób dotkną, bezpośrednio lub pośrednio, skutki proponowanych przez administrację działań.”
28 marca projekt uchwały po raz pierwszy procedowany był na sesji Rady Miejskiej. Radni, związani z burmistrzem, po raz pierwszy też w nowej kadencji nie posiadali większości. Głosowanie zakończyło się remisem 10:10. Jaki był tego powód? Radni opozycji nie zgodzili się na drastyczne zmniejszenie kwot przeznaczonych na organizacje pozarządowe.
Po raz drugi uchwała procedowana była 19 grudnia. Właściwie pojawiły się wtedy dwa projekty – jeden przygotowany przez burmistrza oraz drugi przez klub radnych PiS. Ani jeden, ani drugi nie uwzględniał zapisu o możliwości poprawienia błędów formalnych. Różniły się one jedynie tym, że projekt klubu radnych PiS zawierał większe kwoty przeznaczone na konkurs ofert niż projekt burmistrza. Żaden z nich nie zdobył jednak większości głosów, więc żaden też nie został uchwalony.
Po raz trzeci projekt uchwały Programu współpracy z organizacjami pozarządowymi głosowany był w styczniu. Tym razem tylko projekt burmistrza., który ostatecznie udało się przegłosować. Gmina ogłasza zatem otwarty konkurs ofert, aby w kwietniu poinformować, że 23 wnioski z powodów formalnych zostały odrzucone. Przez dwa miesiące, odkąd po raz pierwszy pojawił się projekt uchwały, w przestrzeni publicznej nikt nie zwrócił uwagi na to, że uchwała nie posiada ważnego zapisu, który chroni organizacje pozarządowe.
B. Program współpracy gminy Wschowa z organizacjami pozarządowymi w latach 2010-2020
Od uchwały z 2010 roku, dotyczącej programu współpracy gminy Wschowa z organizacjami pozarządowymi, żaden burmistrz nie wykreślił punktu z tego dokumentu, który mógłby zaszkodzić stowarzyszeniom i klubom sportowym. Nie zrobił tego ani Krzysztof Grabka, ani Danuta Patalas. Mało tego – przeglądając uchwały, dotyczące współpracy z organizacjami pozarządowymi, żaden z wymienionych burmistrzów nie wykreślił ani jednego zdania. Do programu dopisywano punkty, nie było tego zbyt wiele, ale co by nie mówić, nikt nie usuwał żadnych zapisów.
W przeciągu ostatnich 10 lat czterokrotnie wprowadzono dodatkowe zapisy do programu. Stało się tak w 2011 roku, kiedy zgodnie z nowelizacją ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariatu poszerzono fragment o składzie komisji konkursowej. W 2012 roku rozbudowano paragraf 5, który opisywał w punktach na czym polega współpraca gminy z organizacjami pozarządowymi. Do tego czasu paragraf zawierał 7 punktów, a w 2012 roku dopisano kolejne 9, w tym między innymi takie zapisy, jak: wsparcie lokalowe, udostępnianie obiektów sportowych, czy pomoc w promowaniu przekazywania 1% podatku dochodowego lokalnym organizacjom. Łącznie więc punktów było 16.
Co ciekawe punkty tego paragrafu zmniejszyły się do 14 tylko dlatego, że 2 i 3 stały się podpunktami punktu 1. Zapis taki zaczęto stosować od 2013 roku. Natomiast czasami w wyniku omyłki pisarskiej, w uchwałach można trafić na pominięty punkt 5 (po 4 jest 6). Przez co paragraf zawiera błędną numerację i zamiast 14, pojawia się 15 punktów. (taką omyłkę znajdziemy w uchwałach z 2015, 2018 i 2020 roku). Ale – uwaga – nawet wtedy, pomimo tej omyłki z 5 paragrafu nie wypadł realnie żaden z zapisów.
Warto jeszcze dodać, że od grudnia 2016 roku program współpracy z organizacjami pozarządowymi nie stanowi już treści uchwały Rady Miejskiej, ale jest załącznikiem do uchwały i tutaj też pojawiły się dwa nowe punkty, zapisane w paragrafie pierwszym, odpowiedzialnym za to, jak należy rozumieć sformułowania zawarte w programie. W tym paragrafie np. tłumaczy się, że ilekroć mowa jest w programie o burmistrzu, ma się na myśli burmistrza Miasta i Gminy Wschowa. Ten paragraf do 2015 roku miał 5 punktów, a od 2016 posiada punktów 7. Wprowadzono wtedy dwa pojęcia,, tj. dotację i małe zlecenie.
W 2018 roku po raz czwarty w przeciągu ostatnich 10 lat pojawił się nowy zapis, mówiący o tym, że komisja konkursowa zawiadamia organizacje pozarządowe, które mają we wnioskach błędy formalne i że organizacje mają 5 dni na to, aby je poprawić.
Przejrzałem programy współpracy gminy z organizacjami pozarządowymi od 2010 do 2020 roku. Przeczytałem każdą uchwałę od deski do deski. Nie zaglądałem do uchwał sprzed 2010 roku, uznałem, że 10 ostatnich lat praktyki uchwalania tego programu da jakiś obraz tego, jak przez poszczególnych burmistrzów i Rady Miejskie traktowano ten dokument. Te wszystkie uchwały, zamieszczam poniżej, można je przejrzeć i przekonać się, że ani razu nie wykreślono z programu żadnego zapisu ani zdania, aż nastały rządy obecnego burmistrza.
CZĘŚĆ III
Wnioski
Zmniejszenie dotacji dla organizacji o 250 tysięcy wraz z wykreśleniem z programu współpracy zapisu, który umożliwiał organizacjom korektę błędów formalnych, wygląda na jawną niechęć względem stowarzyszeń i klubów sportowych. Właściwie można by powiedzieć, że tak jedną decyzją, jak i drugą gmina postanowiła wypowiedzieć wojnę wszystkim społecznikom. Przeglądając programy współpracy w innych gminach nie znalazłem w całym kraju takiego przypadku. Naprawdę pod tym względem Wschowę pod rządami nowego burmistrza i nowej Rady Miejskiej można śmiało podawać za negatywny przykład współpracy gminy z organizacjami pozarządowymi. Proszę mi wierzyć, ale Wschowa opisanymi działaniami doprowadziła do tego, że jesteśmy czarną dziurą na mapie Polski, czarną, niekompetentną, która cofnęła się w swoich działaniach o co najmniej 10 lat, jeżeli nie więcej. W ostatnich latach pojawiają się w samorządzie ludzie, którzy bez skrupułów niszczą to miasto. Konsekwentnie i bez mrugnięcia okiem. Ekipa, która szła do wyborów i je wygrała, składała się w dużej mierze z młodych ludzi, część z nich dzisiaj pracuje w Urzędzie. Warto, żeby wraz z burmistrzem i jego zastępcami publicznie odpowiedzieli w końcu w jakim kierunku ciągną to miasto. W kierunku demokratycznym, uczciwym, przejrzystym, równym dla wszystkich, czy zamordystycznym? Gorzej być chyba nie może.
Poniżej, wraz z innymi załącznikami, zamieszczam program współpracy miasta Gdańsk z organizacjami pozarządowymi. Proszę go przejrzeć. Spośród wielu programów, które przejrzałem, ten wydaje mi się wzorowy. Może być przykładem dla naszego samorządu. Nie tylko, że program opisuje błędy formalne, to jeszcze informuje, że nawet jeżeli stowarzyszenia popełnią te błędy, będą mogły je poprawić. To takie trudne, żeby najzwyczajniej w świecie współpracować, zamiast nieustannie rzucać kłody pod nogi organizacjom pozarządowym?
uchwała z 28,05,2015 – zmiana uchwały z 29.01.205
Wpis na facebooku z 5 maja 2020 roku
Wpis na facebooku z 7 maja 2020 roku
Program współpracy miasta Gdańsk z organizacjami pozarządowymi w 2020 roku
bezgrunt 
Dodaj odpowiedź do Norbert Czechowski Anuluj pisanie odpowiedzi